مثل سقوط برامكه سقوط اين وزير هم حس شفقت و همدردى مردم را شديدا برانگيخته و مخصوصا پايان اسفناك و خاتمهء مصيبت‌آميز او مزيد بر غم و اندوه گرديد و اينك ما اين ابيات بلند را كه يكى از مراثى است كه در عزاى او گفته شده است بطور نمونه در زير از نظر خوانندگان ميگذرانيم كه در آن آغاز و انجام وى با بيان شيوائى خاطرنشان شده است : كان الوزير نظام الملك لؤلؤة * نفيسة ضاعها الرحمن من شرف عزت فلم تعرف الايام قيمتها * فردها غيرة منه الى الصدف مرگ ملكشاه 485 - هجرى ( 1092 ) ملك شاه پس از فوت نوكر وفادارش كمتر از يك ماه در اوج شهرت و نام بعد از بيمارى كوتاهى پيش از آنكه سنش به چهل برسد از اين جهان درگذشت و با مرگ او در حقيقت بهترين بخش طلائى سلجوقى خاتمه پيدا نموده و آنچه بود تماما با او رفت ، چه آنكه در ازمنهء تاريخى هيچوقت يك امپراطورى وسيعه‌اى ديده نشده كه بهتر از سى سالى كه حالا به آخر رسيده اداره شده باشد . ملاحدهء الموت ما در فصل پيش راجع باصل و منشاء اسمعيليان و نيز فروع و شاخهاى بلا واسطه يا اوليهء آنان مختصرى مذكور داشتيم . اعضاء اينفرقه در اين دوره و نيز در اثناء دو قرن بعد تحت نام اروپائى « اسّاسّن » « 1 » در صحنهء شرق نزديك و ايران نمايش‌هاى زيادى داده و نقش‌هاى مهمى بازى كردند و بواسطهء فعاليت‌هاى محنت‌آور و اندوه‌بار شعبهء شامى آنها در اروپا شهرت يافته و آوازه پيدا كردند و از اينرو لازم ميدانم كه راجع بعقائد و اصول مذهبى و نيز عمليات اينفرقه در آن عصر شمه‌اى مذكور دارم و بايد دانست كه اهميت سياسى اين طائفه از زمان تاسيس سلسلهء فاطميه شروع مىشود كه مدعى بودند كه از نسل فاطمه دختر پيغمبر مىباشند . آرى اسمعيلىها بالنتيجه خود را به فاطمه و على منسوب داشته و متمسك

--> ( 1 ) - Assassins